Červenec 2015

Kostel v Opavici

6. července 2015 v 22:57 | Bohuslav Fajkus |  Hlubčicko
Opavice - kostel Nejsvětější Trojice
Kostel v Opavici je kostelem farním, k němuž patří tři další kostely filiální - sv. Jana Křtitele v Chomýži, sv. Maří Magdaleny v Krásném Poli a Sv. Anny v Radíkovech. Farnost v Opavici už existovala patrně ve 13. století a kostel je písemně poprvé připomínán v roce 1408. Farnost přináležela k olomoucké diecézi. Dnes patří do diecéze opolské a děkanátu Hlubčice.
Kostel Nejsvětější Trojice byl postaven v letech 1701-1706 na místě staršího kostela sv. Alžběty, který shořel po úderu bleskem v roce 1683. Zakladatelem kostela byl Karel Julius hrabě Sedlnický z Choltic, majitel panství Linhartovy. Jedná se o barokní stavbu, která měla na střeše malou sanktusní věžičku a větší věž byla přistavěna v roce 1760. Od roku 1765 byly v kostele varhany od Josefa Sebastiana Staudingera (1729-1809) z Andělské Hory, nyní zde jsou varhany od firmy Josef Kloss z Krnova. Kostel je obklopen zdí, v které bylo v roce 1798 postaveno 14 kapliček křížové cesty. Věž měla původně cibulovitou kopuli, ale v roce 1829 ji nahradila jehlanovitá špice. Ve věži byly zavěšeny 4 zvony odlité v roce 1760 olomouckým zvonařem Wolfgangem Straubem (1730-1784). Dnes je tu jeden malý zvon z roku 1764 z dílny opavského zvonaře Františka Stankeho (1734-1791) a dva zvony větší dodané ze zásob kostela v Městě Albrechtice. Pod věžními okny jsou umístěny hodiny.
Interiér kostela je rokokový z roku 1772 a jeho hlavním tvůrcem je niský řezbář a sochař Jan Nepomuk Hartmann. Vytvořil hlavní oltář, který se skládá z menzy, na níž je postaven tabernákl zdobený rokokovou ornamentikou a adorujícími andílky se svatostánkem završeným krucifixem v paprsčité svatozáři. Nad ním je umístěn oltářní obraz Nejsvětější Trojice zasazený do rámu s bohatou ornamentikou a postavami andělů, namalovaný v 2. polovině 18. století Bernardem Krausem (1743-1803) z Frankenštejna. Tři boční oltáře zhotovené Hartmannem jsou zasvěceny rodině Kristově, sv. Barboře s obrazem rovněž od Bernarda Krauseho a sv. Janu Nepomuckému s obrazem od téhož autora. Originálními díly Hartmannovými jsou také rokoková kazatelna ve tvaru lodi s postavami tří apoštolů lovícími ryby a rokoková křtitelnice s reliéfními výjevy Křtu Krista a Vyhnání z ráje. Klenby presbytáře a lodi vyzdobil freskami v roce 1733 Josef Matyáš Lassler (1699-1777) z Opavy, pocházející z Tyrolska, jeden z nejlepších freskařů v Horním Slezsku (viz foto). Nejvýznamnější sochař a řezbář vrcholného baroka v rakouském Slezsku Johann Georg Lehner (kol. 1700 - asi 1776) vytvořil v roce 1731 monumentální epitaf hraběte Sedlnického, umístěný v presbytáři (viz foto). V kostele je rovněž barokní milostný obraz P. Marie Čenstochovské a v jižní mariánské kapli je oltář s pozdně barokními obrazy Sv. Rodiny a Růžencové P. Marie.
Ves Opavice byla součástí opavské provincie v rámci Moravy a od 1318 Opavského knížectví. V roce 1410 prodal kníže Přemek Opavici a také Linhartovy i s tvrzí Fulštejnům z Vladěnína. Jako svobodný statek je udělil kníže Viktorin Václavovi z Vladěnína. Fulštejnové kromě městečka Opavice a Linhartov drželi také vsi Radíkovy, Mokré, Křížovy, Holasovičky, Smíchovy, Burkvíz, Holčovice a Hošťálkovy. Po Fulštejnech patřily majetky Haugvicům z Biskupic a od 1658 Sedlnickým z Choltic. V roce 1742 byla Opavice rozdělena novou hranicí vedenou po řece Opavici, vytvořenou jako důsledek ztráty většiny Slezska na úkor habsburské monarchie. Část Opavice, v které byl i kostel Nejsvětější Trojice, tak přestala být součástí Slezska, země Koruny české, a stala se součástí Pruska. V roce 1855 získali panství Oppersdorfové, v 1892 Eduard Vencelides a v 1930 Erich Wüllersdorf-Urbair. Po roce 1945 se německá část vesnice stala součástí Polska a nazývá se Opawica.




Opawica - Kościół Trójcy Świętej
Kościół w Opawicy jest kościołem parafialnym pod który spadają kolejne trzy kościoły filialne - Św. Jana Chrzciciela w Chomiaży, Św. Marii Magdaleny w Krasnym Polu i Św. Anny w Radynii. Parafia w Opawicy istniała prawdopodobnie już wieku XIII i kościół pisemnie wspominano w 1408 roku. Parafia należała do dyecezji ołomunieckiej. Obecnie należy do dyecezji opolskiej i dziekanatu głubczyckiego.
Kościół Trójcy Świętej wybudowany został w latach 1701-1706 w miejscu starszego kościoła Św. Elżbiety, który spalił się po uderzeniu błyskawicy w 1683 roku. Fundatorem kościoła był Karol Juliusz hrabia Sedlnicki na Cholticach, właściciel domeny Lenarcice. Chodzi to o budynek barokowy, który miał na dachu małą wieżyczkę signaturkᶒ, większa wieża dobudowana została w 1760 roku. Od 1765 roku były w kościele organy od Josefa Sebastiana Staudingera (1729-1809) z Anielskiej Góry, obecnie są tutaj organy od firmy Josef Kloss z Krnowa. Kościół otoczony jest murem, w którym zostało w 1798 roku wybudowano 14 kaplic Drogi Krzyżowej. Wieża miała pierwotnie kopułę cebulastą, ale w 1829 roku zastąpiona została ostrosłupem. W wieży zawieszone była 4 dzwony odlane w 1760 roku dzwoniarzem ołomunieckim Wolfgangiem Straubem (1730-1784), obecnie jest tu tylko jeden mały dzwon z 1764 roku z warsztatu dzwoniarza opawskiego Franciszka Stankeho (1734-1791). Pod oknami wieży znajduje się zegar.
Wnętrze kościoła jest rokokowe z 1772 roku i jego twórcą był rzeźbiarz i artysta nyski Jan Nepomucen Hartmann. Stworzył on główny ołtarz, który składa się z mensy, na której stoi tabernakulum ozdobione ornamentami rokokowymi i aniołami adorującymi z sanktuarium zakończonym krzyżem w aureoli promieni. Nad nim znajduje się obraz Trójcy Świętej osadzony w bogatej na ornamenty ramie z postaciami aniołów, który namalowany został w drugiej połowie wieku XVIII przez Bernarda Krausa (1743-1803) z Ząbkowic Śląskich. Trzy ołtarze boczne zrobił też Hartmann i poświęcone są rodzinie Chrystusa, Św. Barbarze też z obrazem od Bernarda Krausa i Św. Janowi Nepomucenowi z obrazem od tego samego autora. Oryginalnym dziełem Hartmanna to rokokowa ambona w kształcie łodzi z postaciami trojga apostołów łowiących ryby i rokokowa chrzcicielnica z reliefami Chrztu Chrystusa i Wygnania z Raju. Sklepienie prezbiterium i nawy ozdobił freskami w 1733 roku Josef Mateusz Lassler (1699-1777) z Opawy, który pochodzil z Tyrolu, jeden z najlepszych malarzy fresek w Śląsku Górnym. Najbardziej znaczący plastyk i rzeźbiarz szczytu baroku w Śląsku austriackim Johann Georg Lehner (okoł. 1700 - do chyba 1776) stworzył w 1731 roku monumentalny epitet hrabiego Sedlnickiego, który znajduje się w prezbiterium. W kościele mieści się też barokowy obraz miłości Maryi Panny Częstochowskiej i w południowej kaplicy mariackiej jest ołtarz z barokowymi obrazami Św. Rodziny i Rożańcowej Maryi Panny.
Wieś Opawica była częścią domeny opawskiej w ramach Moraw i od 1318 roku Księstwa Opawskiego. W 1410 roku sprzedał książę Przemek Opawicę i też Lenarcice z twierdzą Herburtom z Włodzienina. Jako wolny majątek przekazał je książę Wiktorin Wacławowi z Włodzienina. Herburtowie oprócz miasteczka Opawice i Lenarcic trzymali też wsi Radynia, Mokre, Krzyżowice, Gołuszowice, Gadzowice, Burkwiz, Holczowice i Hoszczalkowy. Po Herburtach majątki należały do Haugwitzów i od 1658 roku Sedlnickim na Cholticach. W 1742 roku zostala Opawica podzielona nową granicą, która prowadziła po rzece Opawicy i która była wynikiem utracenia większej części Śląska przez monarchię habsburgską. Część Opawicy, w której znajdował się też kościół Trójcy Świętej, przestała być częścią Śląska, ziemi Korony Czeskiej i stała się częścią Prus. W 1855 roku uzyskali domenę Oppersdorffowie, w 1892 roku Eduard Vencelides i w 1930 roku Erich Wüllersdorf-Urbair. Po 1945 roku się niemiecka część wsi stała częścią Polski i nazywana jest Opawicą.